STRONA PRZEDNIA

„Masz ładne oczy”
(czyli wiersz relacji osobowej Zduńska Wola-Poznań)

I spoglądał w moją stronę
kiedy nas oddzielały drzwi zepsute
a szyby tylko tyle, żeby
się to spojrzenie wmieściło

Oboje jak szczeniaki
ale on – ten ładniejszy z miotu
na jego widok małe dziewczynki
chciały natychmiast mieć psa

A ja, zamknięta w kartonie
(z drzwiami! Drzwi – element komiczny!)
„10 ZŁ ZA SZTUKĘ”
będę wiersze wylizywać na ścianach

STRONA TYLNA

Od
Agnieszki „Mizuu” Gorońskiej
laureatki już 3 nagród
literackich, na
pamiątkę zimowej jazdy
pociągiem (zupełnie nie
lirycznej) 10.1.06

(MOŻNA MNIE ZŁAPAĆ
POD MAILEM
{tu ówczesny adres e-mail})

Strach pomyśleć, że 8 lat temu, będąc w towarzystwie innych osób (a jechała wtedy ze mną m.in. moja opiekunka literacka i ktoś z redakcji) byłam tak wielkim bezczelem, żeby wyrwać tę kartkę z ich notatnika i próbować ją wepchnąć jakiemuś przystojniakowi (nie bardzo pamiętam, to był typ uroczego łachudry). Tak się chyba wtedy leczyłam z Księcia. Heh, dziś nawet nie mam z kogo się leczyć.

i nie najlepiej śpisz 

Więdnie się i chudnie,

a jednak chce się żyć,

chce się żyć..

Mimo wszystko tak naprawdę nie mogę zbyt dużo o tej książce napisać – jest porządnie wydana, ale to tylko lub aż – opis partii go. To prawda, Kawabata był doskonałym obserwatorem i świetnie oddał ducha tej partii – ale to się czuje albo nie, nie można o tym pisać wtórnie. Ja poczułam.

Tym krótkim wpisem chciałam po prostu polecić tę lekturę wszystkim, którzy czują jakąś więź z tą bardziej klasyczną Japonią – z kwitnącymi wiśniami, zajazdami w japońskim stylu (ryokanami), haiku i duchem wojownika. „Meijin” pozwoli się wam wyciszyć i docenić dobrze dobrane, delikatne słowa. Absolutnie odradzam to dzieło wszystkim, którzy Japonii nie lubią, jest im ona obojętna albo widzą w Japonii ojczyznę Anime, gier komputorowych i dziwacznych wynalazków – zasną i wyrzucą.

Bonus: Dzieło Kawabaty powstało oczywiście w oparciu o autentyczną partię go. Oto ponoć zdjęcie z tej właśnie partii:

Wiem o co chodzi, bo sama często widzę taką minę u swoich uczniów, a jeszcze częściej sama mam pewnie taki wzrok. Wtedy rozbieram dźwięki na sylaby, słowa, muszę wiedzieć gdzie jest orzeczenie, a które to rzeczownik w roli dopełnienia dalszego. Wgryźć się w to, jak ten czy ów język działa, jak brzmi, co trzeba zrobić z ustami i jak napisać te dziwne szlaczki, odmienne wszak od alfabetu łacińskiego.

Kocham taką dłubaninę, a przy tym tych, którzy dłubią.

Ja sprawdzam zadania domowe, on gra w Starcrafta.

Od czasu do czasu marszczymy brwi.

Poezję lubiłam zawsze, chociaż z różną intensywnością tej sympatii podchodziłam do poezji japońskiej. Wiersze Kraju Kwitnącej Wiśni przez dużą rytmiczność, a małą „rymiczność” trudne są do przekładu. Nadto, odwołują się do estetyki, w którą trzeba się wczytać, zanim połknie się takie liche trzy linijki. Nawet obszerniejsze wiersze tanka (dosł. krótkie pieśni) to ledwie kawałek sushi w porównaniu do obiadu – jakże smaczny i zgrany, ale zbyt mały by nasycić.

Pytaniem, które dręczyło mnie cały tomik było : Kim do cholery jest Norbertt (dwa T! Jakaż alternatywa!) Skupniewicz? Próbowałam wygooglać kreaturę, ale to niewiele dało. To malarz, poeta, ponoć autor haiku – ale czy przekładów? Kto przełożyć tak różne dzieła obejmujące prawie milenium twórczości różnych autorów? O tym nie ma ani słowa w tomiku. Pan Norbertt machnął także prozą poetycką głęboko filozoficzny wstęp – kompletnie niezjadliwy i na siłę wpasowujący się w tomik.

Z całego tomiku urzekł mnie tak naprawdę tylko jeden utwór, z tych starszych, autorstwa Moritake:

kwiaty, które opadły
wrócą na gałąź -
ach! to przecież motyle

I to może na przekór tematowi przewodniemu – śmierci – całość o nie tyle przemijaniu, co o buddyjskim kręgu odradzania się. I ileż w tym radości! Tego mi było trzeba dziś wieczór.

Reszta – taka sobie, niestety. Brak mi tych wydań haiku, w których obok przekładu widać wykaligrafowany oryginał – kanji wtedy też płyną i mówią więcej niż mówi sam sens słów. Szczególnie tych przełożonych.

Potem jeszcze skomentuję, że wszystkie dupy w barze należą dziś wieczór do kontrabasisty Łukasza Borowieckiego.

Tak to zapamiętam.

W sobotę wieczorem wybraliśmy się na koncert Marka Dyjaka w klubie Blue Note, promujący nową płytę artysty – „Moje Fado” – obowiązkowo zakupioną na szatni. Dyjak ma już 36 lat, chociaż od 3 lat przynajmniej powinien nie żyć. Zawodowy hydraulik, ponoć przejebał żywot. Wędkuje, kocha córkę, ogląda TVP Religia i ma „świadomość zróbienia popeliny w życiu” jak sam zeznawał w radiowej Czwórce wczoraj. Tak jak ja czytał poetów wyklętych. Osobiście, kojarzy mi się trochę okazywanym stylem życia z Adrianem. Taki pan, który umie się bić, umie pić, szarmanki z niego koleś, ale nie będzie się nigdy uśmiechał, bo taka opcja w ogóle nie wchodzi w grę. Nie dla niego.

 W Blue Note (przypominam: z ang. „Na smutną nutę”, a nie „Niebieska notatka”) byłam w sumie chyba pierwszy raz. Nie przypominam sobie, żebyśmy tam byli w liceum albo na studiach. To dobre miejsce, chociaż nie spodziewałam się, że widzowie będą mieli tak wysoką średnią wieku, a drinki tak wysoką cenę średnią. Spodziewałam się raczej studentów polonistyki późnych lat, samotnych raczej młodych mężczyzn i kilku trzepoczących rzęsami studentek ASP. Ale nie, starsze, podstarzałe wręcz małżeństwa. Dziwne.

 ”Moje Fado” to w twórczości Dyjaka nic nowego – to stare piosenki, chociaż także w nowych aranżacjach. „Dziwna okolica” brzmi bardziej błagalnie i żałośnie niż wcześniej. Jest też oczywiście Bukartyk („Dziwna miłość” – poważniejsze niż u Bukartyka), Friedwald („Ta ostatnia niedziela”), Włast nawet jest („Rebeka”), którego słowa z muzyką Białostockiego rzewnie wspominała moja matka słuchając tej płyty. Więc jednak starsi, bo ja najwidoczniej nie jestem targetem. A jednak czuję się w tej muzyce, zarówno z koncertu, jak i z płyty, wygodnie, bardzo wygodnie. I kiedy jego głos darł ściany i sufit, byłam spokojna, spokojna i uśmiechałam się.

 Samo CD wydane jest naprawdę ładnie, w twardej okładce, z bookletem w szarościach. Dwa moje ulubione to: pod jedynką „Dziwna okolica” – bo to kawałek, od którego zaczęło się moje zainteresowanie Dyjakiem – i pod ósemką „Piosenka w samą porę”, którą zresztą cytowałam w poprzedniej notce. W porównaniu z wersją z płyty „Jeszcze raz” sprzed dwóch lat, utwór zabrzmiał mocniejszą perkusją i większą niż poprzednio desperacją pomieszaną z prostym, życiowym wkurwem.

 Jak ktoś czuje, że ten ładunek emocjonalny, paskudny i plugawy, udźwignie, to polecam.

Marek będzie na początku grudnia we Wrocławiu.

W Gębicach, pod domem K, on stoi na schodach, ja parę kroków niżej. Mam zaciętą minę. Odzyskam w blasku ginącego jesiennego słońca moją miłość, siedząc pod cmentarzem. Pamiętam tuptanie z zimna i sprzedawane jedne po drugiej donice chryzantem. Miałam cichą nadzieję, że za rok wciąż będziemy razem. Oto jesteśmy. Warto było tłuc się pociągiem wtedy.

Wciąż jednak ciągnę za sobą listopad i grudzień tamtego roku, ciągnę masę cieni facetów, którzy nigdy ze mną nie byli. Świętych Nieobecnych, w ich białych koszulach i zaciskające się na ich widok pięści Dobrych Chłopców. Kiedy już nie pamiętam żadnej z miłości, która nie jest tą obecną, Święci Nieobecni dobrze na tym wyszli. Dokładnie pamiętam ich „Mizuu, mam dziewczynę”, „Agnieszko, wyjeżdżam”, „Zapomnij, to było głupie. Nie powinienem był tego proponować.”.

Dokłądnie więc umiem odróżnić związek od nie-związku. W związku, kiedy ktoś odchodzi, nie pamiętasz jego obojczyka, usuwasz SMSy i nie umiesz sobie przypomnieć co sobie wymarzyliście na następne lata. W nie-związku po roku, po dwóch, trzech, wiesz, że rację mieli Wasi znajomi, kiedy mówili, że Jego gestykulacja już nie opuści twoich rąk, a oczy będziecie mieli już zawsze podobne. Długo po tym, jak wyjdzie, na wycieraczce wciąż będą ślady jego butów, skrzętnie przepiszesz każdy jego SMS i mail, w szufladzie pod stosem papierów schowasz wasze zdjęcie, nigdy nie zjesz już lepszej jajecznicy, nie wypijesz tak dobrego whiskey, nigdy żadna niedźwiedzia skóra nie będzie tak miękka, a karmienie kaczek w parku będzie już zawsze smutne.

Poza tym nigdy nie mieliście żadnych wspólnych planów, więc nie ma czego pamiętać.

Tym ostrzej, ich oczy, ich palce, ich obojczyki, ich głos.

Potem brakuje ci wszystkiego tego czego cię nauczyli, o literaturze, o muzyce, o jedzeniu i piciu, o medytacji, o ludziach i czujesz się jak parowa lokomotywa, coraz wolniejsza na stacji docelowej, ociężała i bez węgla. Wszystko coraz wolniej, ogarnia błogosławione slow motion.

Pozwól odejść już
Najlepszemu z Twych Żołnierzy
Miejsce w szyku znam
żołnierz mieszka w czasie przeszłym
gdy w swojej roli ma trwać

Jakże dobrze na tym wyszli, zaiste, skrzętnie pozbierani z kurzu na podłodze i z zapachów na ubraniu! Ulepieni na nowo, z tego co mieli najlepsze i najgorsze, żadnych szarości, nijakości, wartości uśrednionych. Nic nie mają z codzienności, aktorzy, którzy zeszli ze sceny w kulminacyjnym punkcie, najlepszym, pośmiertnie otrzymują Oskary. Gdyby tylko trochę później, to już pewnie nie. Raz do roku dzwonią, proszą o drobną przysługę, wysyłają maila. Wciąż żyją, robią resuscytację Frankensteinom w ich hołdzie poskładanym. Zawsze będę zagryzać wargi, zawsze będzie za późno. Czasem K utnie temat, częściej ja. Bić się z myślami do pierwszego gongu, a później zarzucić ręcznik (hedonistyczne wycieranie włosów ręcznikiem, tak) na ring i się tym przejąć. Bo nie przejmować się nie sposób.

Na mnie już pora
nim
słowo za ciasne
nim
gest za obszerny
nim
karta znaczona
nim
zimna koszula obejmie całunem
tę chwilę co w nas
jak ikona

(Notkę tę sponsoruje „Piosenka w samą porę” Marka Dyjaka i, na życzenie nikisaka – jego zdjęcie emo Mizuu (zdesaturowane), poniżej: )
(note to self, dzisiaj jest ostatni dzień października i nikisaku wciąż tu wpada, jesteście przyjaciółmi. Nie płacz za pięć lat jak to przeczytasz.)

Bójcie się, cholera, czemu się nie boicie. Nas, lingwistów. Ludzie wpadają w jakiś niezrozumiały popłoch przy studentach teologii i psychologii. Ale tak naprawdę nikogo nie obchodzi na świecie jakie kontakty z własną matką reprezentujesz ani czy twoja dusza zaprzedana jest diabłu czy dozna łaski Pana. Jeśli rozszyfruje cię niedoszły psycholog albo przyszły ksiądz, a nawet ktoś, kto ukończył cały ten bajzel ze stosownym tytułem – musi zachować to dla siebie, taka polityka zawodu.

Nie nasza. Lingwiści rozkminią cię prędko. Możesz mówić cokolwiek, dotykać tematu swoich starych albo go unikać, nawijać o tym jaką masz zajebistą deprechę albo zajebiste sukcesy. Mamy to w nosie. Ale słyszymy. Słyszymy kiedy się boisz, bo wiemy wszystko o traktach wokalnych, potrafimy zlokalizować miejsce, w którym dorastałeś i dziedzictwo językowe twoich przodków. Wiemy czy jesteś wykształcony czy za wykształconego próbujesz uchodzić. Rozumiemy to, co się liczy – czy jesteś bystry, kreatywny, czy znasz języki obce. Moglibyśmy siedzieć we wszystkich komisjach rekrutacyjnych świata i rozmawiać tam o pogodzie, a i tak wyłapalibyśmy wszystkie niezbędne informacje na twój temat.
A potem w gronie grammar nazi, twojej lepszej (lub gorszej) połowy i całego internetu będziemy się z ciebie nabijać. Wolno nam, a co! For science!

Kurde no, bójcie się!

Ta książka podobała mi się po prostu. Była ciekawa, dosyć intrygująca i bardzo pachniało od niej Japonią. Ładnie wydana, porządnie przetłumaczona, ale nie wybitna.

Niewiele mogę o niej napisać, bo łyka się ją na raz, może dwa razy. Młodszy czytelnicy pewnie będą mieli trudność w indentyfikowaniu się z głównym bohaterem, podstarzałym, osieroconym scenarzystą seriali. Taki znużony everyman z niego.

Myślę, że ciekawsze są postacie drugoplanowe. Wieczna-nieobecna – była żona, dorastający syn, najlepszy (?) kumpel jak żywo odmalowany w piosence Krawczyka „Mój przyjacielu” (pardon, zgryźliwy żart tetryczki), rodzice (i wszyscy łudząco do nich podobni) czy w końcu balsam na duszę starzejącego się rozwodnika – młoda dziewuszka, sąsiadka, zakochująca się w nim z marszu (a powinna uważać, którędy chodzi!).

O fabule trochę milczę, bo łatwo ją zaspoilować. Zbudowana jest tak, że 90% historii można nakreślić w paru zdaniach, a końcowe 10% pewnie skojarzy się wam nagle z czołowymi dziełami japońskiego kina strachu. Mimo to, okładka chyba nie trafiona, zbyt psychodeliczna w stosunku do mocno uduchowionej (nomen omen) treści.

Podsumowując szybko, na 5, do połknięcia w weekend.